foto

Жариялау этикасы

Мақаланы беру

Жарияланымдар сапасын арттыру, авторлардың зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарын қамтамасыз ету және баспа қызметіндегі әділетсіз тәжірибелерді болдырмау мақсатында «Қазақстанның ғылымы мен өмірі» халықаралық ғылыми журналының редакциялық алқасының мүшелері өз жұмысында жариялау этикасының принциптерін қолданады. Жарияланым этикасы Жариялану этикасы комитетінің (COPE) нұсқаулары мен стандарттарына сәйкес құрастырылған.

Журналдың жариялау этикасы авторлық этиканың этикалық ережелерін, ғылыми мақалаларды жариялау процесінде қолданылатын ғылыми жарияланымдарды қарау және редакциялаудың этикалық ережелерін белгілейді.

Барлық жіберілген авторлар, сондай-ақ редакторлар мен рецензенттер, соның ішінде редакциялық кеңес мүшелері жарияланым этикасын сақтауға және оны сақтауға міндетті.

Авторлармен өзара әрекеттесу әділдік, әдептілік, объективтілік, адалдық және ашықтық принциптеріне негізделген.

АВТОРЛАР ЭТИКАСЫ

Ең алдымен журналға мақала жіберетін авторлар мақала жазу талаптары мен стандарттарын сақтауы керек.

Мақала авторы жасалған жұмыстың сенімді нәтижелерін, сондай-ақ зерттеудің маңыздылығы туралы объективті пайымдауын қамтамасыз етуі керек. Жұмыстың негізінде жатқан деректер қатесіз, дәл ұсынылуы керек. Мақалада қайта шығару үшін жеткілікті мәліметтер мен библиографиялық сілтемелер болуы керек. Жалған немесе әдейі қате мәлімдемелер этикалық емес мінез-құлық ретінде қабылданады және тиім салынады.

Автор мақаланың толық түпнұсқасы ұсынылғанына көз жеткізіп, басқа авторлардың шығармаларын немесе мәлімдемелерін пайдаланған жағдайда тиісті библиографиялық сілтемелерді немесе сілтемелерді көрсетуі керек.

Автор редакцияға бұрын жарияланбаған және басқа журналдардың редакциясына ұсынылмаған мақаланы ұсынады. Мақаланы бір уақытта бірнеше журналға жіберу этикаға жатпайды және қабылданбайды.

Плагиат, сондай-ақ кез келген нысандағы автоплагиат автордың әдепсіз және рұқсат етілмейтін әрекеті болып табылады.

Автор зерттеуге елеулі үлес қосқан барлық қатысушылардың бірлескен авторлар ретінде ұсынылуын, ал зерттеуге қатыспағандардың бірлескен авторлар ретінде көрсетілмеуін қамтамасыз етуі керек, сондай-ақ барлық бірлескен авторлардың көрген және жұмыстың түпкілікті нұсқасын бекітті және ұсыныспен келісті.

Қате табылған жағдайда автор журналдың редакциясына дереу хабарлауға міндетті. Үшінші тараптың қате туралы хабарлауын редакция қабылдамайды.

Журнал редакциясына мақала жіберген әрбір автор жариялау процесіне қатысушыларға құрметпен қарауы керек.

РЕЦЗЕНТТЕРДІҢ ЭТИКАСЫ

«Қазақстанның ғылымы мен өмірі» журналында жарияланған барлық ғылыми мақалалар қос соқыр рецензия қағидаты бойынша міндетті рецензияға жатады.

Рецензент пікір жазу туралы ұсынысқа дереу жауап беруі керек.

Мақаланы қабылдағаннан кейін рецензент авторға ғылыми жұмысын жақсартуға көмектесетін объективті және конструктивті рецензияны дайындауы керек. Ғылыми мақаламен танысқаннан кейін рецензент өзінің сынында нақты болуы керек және өзінің жалпы тұжырымдарын нақты дәлелдермен және тиісті сілтемелермен растауы керек.

Рецензент өзiнiң қарауы барысында мақала бойынша алынған мәлiметтердiң құпиялылығын сақтауға және жариялылыққа және жеке мүдделерi үшiн пайдалануға жол бермеуге мiндеттi.

Әрбір рецензент кемсітетін жеке пікірлерден немесе негізсіз айыптаулардан аулақ болуға міндетті.

Рецензент бағаланатын жұмыстың кез келген басқа жұмыспен елеулі немесе ішінара ұқсастығына, сондай-ақ осы немесе басқа авторлардың басқа да еңбектерінде бұрын жарияланған ережелерге, қорытындыларға немесе дәлелдерге сілтемелердің жоқтығына назар аударуы керек.

Егер рецензент мақалада қарастырылған мәселелер бойынша өзін сарапшы емес деп есептесе немесе мақалаға рецензияны уақтылы бере алмайды деп есептесе, жіберілген мақаланы қарау мүмкін еместігі туралы редакцияға дереу хабарлауға міндетті.

РЕДАКЦИЯЛАРДЫҢ ЭТИКАСЫ

Журналдың редакциялық тобының мүшелері өз қызметінде автордың ғылыми еңбектерін жариялауға жауапты, бұл келесі этикалық қағидаларды сақтауды талап етеді.

МҮДДЕЛЕР ҚАҚТЫҒЫСЫ

Редакция жарияланым процесінің барлық кезеңдерінде ғылыми жарияланымдар этикасы жөніндегі Комитет (COPE), Дүниежүзілік медициналық редакторлар қауымдастығы (WAME) сияқты қауымдастықтардың нормаларын мұқият қадағалай отырып, этикалық мінез-құлық нормаларын сақтауға ұмтылады, осы талаптарды қанағаттандыру мақсатында нормаларды белгілейді және үздік практика үшін басшылық қағидаттарын қамтамасыз етеді.